Strona główna

Ciąża u suki dzień po dniu

Ciąża suki nie jest dla mnie nowością. W momencie pisania tego artykułu, stykam się z nią już czwarty raz. Ale mimo, że mam już pewne doświadczenie, często wracam do fachowej literatury, internetowych kalendarzy ciążowych, forów internetowych i rozmów z innymi hodowcami. Chętnie też sprawdzam, co też „książkowo” dzieje się właśnie w brzuchu mojej suki. Dlatego postanowiłam na swojej stronie internetowej stworzyć, w oparciu o nabytą wiedzę, bazę artykułów poświęconych psiej ciąży.

Blok składa się z trzech części:
1) wprowadzenia, czyli ciąża u suki w pigułce,
2) ciąża tydzień po tygodniu,
3) ciąża dzień po dniu.
Inspirujący był dla mnie film „W łonie Matki – Psy” wyprodukowany przez National Geogaphic, z którego pochodzi większość zamieszczonych poniżej zdjęć.


 

 KALENDARZ CIĄŻY DZIEŃ PO DNIU 


Dzień 1  "randka"ciąża

Pierwsze krycie przypada w rui właściwej i powinno nastąpić przed lub w czasie owulacji. W jajniku suki znajdują się komórki jajowe, które podczas owulacji zostają stopniowo uwalniane do jajowodu, w którym dojrzewają około 2 dni. Ich zdolność do zapłodnienia jest bardzo krótka - przyjmuje się, że w przypadku jednej dojrzałej komórki jajowej trwa średnio około 24 godzin, a maxymalnie do 48 godzin.

Podczas krycia samiec uwalnia około  500 milionów plemników, które muszą przedostać się przez szyjkę macicy do jajowodów. Trwa to stosunkowo krótko, bo od 15 minut do 2 godzin, jednakże potrzebują one jeszcze około 6-10 godzin aby dojrzeć i być zdolnymi do zapłodnienia. Dojrzałe plemniki zachowują swoją płodność w łonie suki przez około 4-6 dni.

Sam akt krycia nie jest zatem tożsamy z zapłodnieniem. W zależności od tego kiedy wypadła owulacja, zdolność do zapłodnienia może wahać się od 1 do 6 dni.


Dzień 2ciąza

Uwolnione plemniki podróżują  w kierunku oczekujących na zapłodnienie komórek jajowych. W zależności od terminu owulacji możliwe jest dojście do pierwszych zapłodnień. 

 

 

  


ciąża

Dzień 3

Zalecane powtórne krycie. 

Plemniki z pierwszego krycia docierają do dojrzałych komórek jajowych, następuje ich zapłodnienie. Po zapłodnieniu jajko zamyka się dla innych plemników.

  

 


Dzień 4ciza

Prawdopodobnie wszystkie jajka są już dojrzałe i zapłodnione. W wyniku zapłodnienia powstaje zarodek, który połowę materiału genetycznego zawdzięcza ojcu, a połowę matce.
Suka znajduje się pierwszym trymestrze ciąży. Nie należy zmieniać jej dotychczasowego trybu życia. Karmimy ją tak jak do tej pory, nie zwiększamy wysiłku fizycznego. Należy natomiast uważać, aby nie dopuścić do przegrzania organizmu i odwodnienia. Unikamy także dużych zbiorowisk psich (np. wystawy) oraz zbędnych wizyt w przychodniach weterynaryjnych. 


ciąza

Dzień 5

Przez najbliższy tydzień w macicy u suki nie zachodzą żadne duże zmiany. Trwa podróż zapłodnionych jaj (zygot) jajowodami w kierunku rogów macicy.

 

  

 


Dzień 6ciąża

Zapłodnione jaja (zygota) docierają jajowodami do rogów macicy.

  

 

 


Dzień 7ciąża

Zapłodnione jaja (zygota) docierają jajowodami do rogów macicy.

 

  

 


ciążaDzień 8

Zapłodnione jaja (zygota) docierają jajowodami do rogów macicy.

 

  

 

 


ciążaDzień 9

Zapłodnione jaja (zygota) docierają jajowodami do rogów macicy.

 

 

  

 


ciążąDzień 10

Zapłodnione jaja (zygota) docierają jajowodami do rogów macicy.

 

 

  

 


ciążąDzień 11

Zapłodnione jaja (zygota) docierają jajowodami do rogów macicy.

 

 

 

 


ciążaDzień 12

Zarodki dotarły do macicy, swobodnie się po niej przemieszczają szukając odpowiedniego miejsca do zagnieżdżenia.

Ich wielkość wynosi około 0,6 mm.

 

 


ciązaDzień 13

Zarodki wciąż się przemieszczają poszukując najlepszego miejsca do implantacji.

 

 

 


ciąza  Dzień 14

Zaczyna się czas implantacji. Dochodzi do pierwszych zagnieżdżeń przez zarodki w ściankach macicy. Z chwilą zagnieżdżenia każdy embrion zaczyna wytwarzać własne łożysko, które posłuży do wymiany substancji chemicznych między zarodkiem a organizmem matki.

 

 


ciąza  Dzień 15

Najbliższe tygodnie są niezwykle ważne dla rozwoju zarodków. Suki w ciąży są szczególnie wrażliwe na zmiany. Każda interwencja w organizm matki może mieć wpływ na embriony. W tym okresie nie zaleca się dokonywania szczepień, odrobaczywiania, a także stosowania środków przeciwko pchłom i kleszczom. Należy unikać także zmian w diecie, podróży i zapewnić jej spokój i umiarkowaną aktywność.

Jedna nierozważna decyzja właściciela suczki może mieć wpływ na niedorozwój któregoś z organów rozwijających się płodów.


ciąza Dzień 16

Zarodki są już  mocno zagnieżdżone w ściankach macicy.

Ich wielkość podwoiła się. Szacuje się, że u ras dużych mają one wielkość około 1 mm.

U suki można zaobserwować zmiany. Mogą powiększyć się jej nieco brodawki oraz przerzedzić włosy wokół sutków. 

 


ciąza  Dzień 17

W zarodku zaczyna formować się kształt główki, ciała oraz zaznacza się kręgosłup. Kształtuje się także ośrodkowy układ nerwowy.

Jest to początek rozwoju narządów wewnętrznych.

 

 


ciąza  Dzień 18

W zarodku rozwijają się narządy wewnętrzne.

 

Zarodki osiągneły już wielkość około 2 mm.

 


ciąza Dzień 19

Trwa intensywny rozwój narządów wewnętrznych.

 

 

 

 


ciąza Dzień 20

W zagnieżdżonych  na ściankach macicy zarodkach nadal trwa rozwój organów wewnętrznych. W tym czasie zamyka się cewa nerwowa.

W ciągu ostatnich dwóch dni zarodki powiększyły się dwukrotnie. Ich wielkość wynosi około 4mm.

 

 


ciąza  Dzień 21

W dalszym ciągu tworzy się łożysko i trwa intensywny rozwój płodu. Zaczyna tworzyć się serce.

Można wykonać pierwsze badanie USG potwierdzające ciążę. Zarodki psów są jeszcze bardzo małe i nie można ich zauważyć na monitorze urządzenia. Lekarz stwierdza ciążę na podstawie widocznych już w macicy woreczków płodowych wypelnionych płynem owodniowym, w nich właśnie znajduje się nasz zarodek. Ma on prawdopodobnie około 5 mm dlugości.


ciąza  Dzień 22

Zaczyna się idealny czas na robienie USG ciąży.

Suka w tym okresie może cierpieć na poranne mdłości lub jadłowstręt ze względu na zmiany hormonalne, które zachodzą w jej łonie. Mogą wystąpić wymioty. Należy wówczas podzielić porcję żywieniową na kilka mniejszych i podawać w miarę w regularnych odstępach czasowych. 

U suki w tym czasie mogą pojawić się pojedyncze i niewinne upławy (przypominające kolorem i gęstością białko jaja).


ciąza  Dzień 23

Najlepszy okres do diagnostyki USG ciąży.

W zarodku rozwijają się wątroba, szczęki, oczy, uszy i nos. Zarodek ma już około 10 mm wielkości.

 

 


ciąza  Dzień 24

Najlepszy okres do diagnostyki USG ciąży.

W celu potwierdzenia ciąży, poza standardowym badaniem USG, weterynarz może wykonać badanie palpacyjne lub test poziomu hormonów we krwi określający stężenie relaksyny w surowicy.  

Wczesne zdiagnozowanie ciąży pozwala monitorować jej przebieg: rozwój płodów i stan suki.  


ciąza  Dzień 25

Najlepszy okres do diagnostyki USG ciąży. Wykonując badanie w tym okresie lekarz może już wstępnie oszacować liczebność miotu oraz ocenić przebieg rozwoju szczeniąt.

W zarodku widać już zaczątki rozwijających się zębów, kręgosłupa i zawiązków kończyn.

Jego wielkość wynoski około o 14 mm.


ciąza  Dzień 26

Trwa intensywny rozwój zarodka.

Doświadczony hodowca lub lekarz weterynarii może za pomocą dotyku stwierdzić ciążę suki. Jest to najlepszy moment na takie badanie –zarodki maja wielkość orzechów laskowych –u ras większych włoskich i są łatwe do policzenia.

Od tej pory wskazane jest ograniczanie suce dużego wysiłku fizycznego.


ciąza  Dzień 27

Najlepszy okres do diagnostyki USG ciąży.







ciąza  Dzień 28

Zawiązuje się szczęka i pojawia  się skostnienie czaszki. W ciągu ostatnich pięciu dni zarodki powiększyły się prawie dwukrotnie i zarodek osiągnąć może już rozmiar około 17 mm.





ciąza 17 dzieńDzień 29

Obserwując nasz mały zarodek można dostrzec w nim już miniaturkę małego psa.

Zbliżamy się do połowy ciąży. Można już nieco zwiększyć porcje żywieniowe suce, zwłaszcza, gdy ciąża jest bardzo liczna. Nie należy jednak z tym przesadzać, otyłość może spowodować problemy w czasie porodu.



ciąza  Dzień 30

Wciąż postępuje kostnienie czaszki i szczęki. Maluchy mierzą już około 2 cm.




 


Dzień 31
ciąza

Zarodek zaczyna porastać włosami. Pierwsze kosmyki pojawiają się na brodzie, brwiach i nosie małego pieska.

 

 

 


ciąza  Dzień 32

Suka znajduje się w przybliżeniu w połowie ciąży.

Zarodek jest nadal bardzo mały, rozwija się powoli. Wykształcają się powieki. Z dnia na dzień coraz bardziej swoim wyglądem zaczyna przypominać psa.

Płody ważą już około 20% wagi urodzeniowej.

 


ciąza  Dzień 33

Płodom rosną palce, wzmacniają się kości nosowe, kończyny i żebra.

Widać ten wzrost w wielkości płodów, mają już około 27 mm.

 

 


ciąza 17 dzieńDzień 34

U ciężarnej suki powieksza się brzuch i narządy rodne. Można zaobserwować zmianę zachowania. Staje się spokojniejsza ruchowo, ale zarazem wrażliwsza na dobiegające ją odgłosy. Zwiększa swoją czujność.  Niektóre suki w tym czasie zaczynają także "przekopywać" posłania.

 

 


ciąza  Dzień 35

Suczka coraz więcej je. W tym okresie należy zmienić rodzaj podawanej karmy, z bytowej na karmę dla suk ciężarnych i szczeniąt, oraz zwiększyć jej ilość o około 10%. Zaleca się także rozpocząć karmienie małymi procjami. Dawkę dzienną dzielimy na 2-3 porcje.

Z 35 dniem ciąży kończy się etap embriogenezy, czyli wykształcania narządów organizmu. Nasz zarodek zaczynamy nazywać płodem. Ma wykształcone już powieki, uszy i rozdzielone palce, a większość organów znajduje się już na właściwym miejscu.


ciąza Dzień 36

Nasz piesek świeżo nazwany płodem kończy etap powolnego rozwoju.  Prawidłowy i dość szybki wzrost jest konieczny dla prawidłowego procesu rozwoju kości łopatek. Płód pokrywa się włosami. W tym etapie różnicuje się płeć (wytwarzają się narządy płciowe) oraz kończy się rozwój narządów innych układów.  

Nasz płód powinien osiągnąć już wielkość około 3,5 cm.

 


ciąza  Dzień 37

Płód w dalszym ciągu się rozwija. Jest to początek najszybszego jego rozwoju.

 

 

 


ciąza  Dzień 38

Suka powoli przybiera na wadze. Macica się powiększa.  Można zaobserowować wzrost obwodu  ostatnich żeber. Gruczoły mlekowe powiększają się. 

 

 


ciąza Dzień 39

Z dnia na dzień widać, jak płody stają się coraz większe. Postępuje rozwój kręgosłupa i palców. Wykształcenie pazurów.

 

 

 


ciąza  Dzień 40

W tym okresie płody mają ukształtowane już prawie wszystkie narządy wewnętrzne.  Na głowie płodu pojawiają się pierwsze włosy. Oczy wciąż pozostają zamknięte.

Płody mierzą około 6,5 cm.

Po 40 dniu ciąży wzrost płodów staje się najbardziej intensywny. To właśnie wówczas rozwija się aż do ¾ urodzeniowej masy ciała szczenięcia.


ciąza  Dzień 41

Płód osiągnął już około 30% wielkości swojej przyszłej wagi urodzeniowej. Postępuje kostnienie kręgosłupa i palców.

 

 

 


ciąza Dzień 42

 

Postępuje kostnienie kręgosłupa i palców. Płód bardzo szybko się rozwija.

 

 


ciąza Dzień 43

 

Postępuje kostnienie kręgosłupa i palców. Płód bardzo szybko się rozwija.

 



ciąza  Dzień 44

Macica suki zajmuje obecnie 2/3 jamy brzusznej. Gruczoły sutkowe powiększają się i rosną. Wokół nich można zauważyć przerzedzenie włosów.

Szczenięta są już na tyle duże, że przez powłokę brzuszną można jest bez trudu wyczuć. Trudno określić ich liczbę, są bardzo ruchliwe.

Na tym etapie ciąży zaleca się karmienie suki 3-4 x dziennie mniejszymi dawkami. Ilość pożywienia musi być podniesiona o ok. 15-20 % w stosunku do porcji przed zapłodnieniem.

Suce zapewniamy umiarkowany ruch, chroniąc ją jednocześnie przed chodzeniem po stromych schodach, siłowymi ruchami i skokami. 


ciąza  Dzień 45

Płody rozwijają się coraz szybciej. Zaczynają porastać sierścią. Chrzęstny szkielet ulega procesowi mineralizacji.

Ich wielkość to już około 9 cm.

Należy przedyskutować z weterynarzem, czy nie odrobaczyć suki. 

 


ciąza Dzień 46

Płody porastają sierścią. Wzmacniają się kości - szkielet ulega procesowi mineralizacji.

 

 

 


Dzień 47ciąza

 

Płody porastają sierścią. Wzmacniają się kości - szkielet ulega procesowi mineralizacji.

 

 

 


ciąza  Dzień 48

Ciąża zaczyna być mocno widoczna i suka zdaje się ją zauważać. Poświęca więcej czasu i energii na opiekę nad samą sobą. Dużo śpi, intuicyjnie uważa na siebie, wylizuje srom. Gruczoły sutkowe stają się coraz większe. Może tracić apetyt, gdyż rosnące płody uciskają na jej przewód pokarmowy.

Jej zachowanie może ulec zmianie. Wraz ze zbliżającą się datą porodu może stać być bardziej niespokojna i czujna - stara się chronić szczenięta w swoim łonie. Jest odważniejsza, powarkuje na intruzów.


ciąza  Dzień 49

Płody najprawdopodobniej osiągneły już 75% swojej wagi urodzeniowej.

Zaczynamy przyzwyczajać suczkę do miejsca, w którym odbędzie się poród. Należy na ten cel znaleźć spokojne, bezpieczne miejsce, a zarazem takie, które ona dobrze zna. Zapewni to jej spokój oraz pozwoli przyzwyczaić się do panującej tam flory bakteryjnej.

 


ciąza  Dzień 50

Brzuch suczki staje się przepełniony i można obserwować z zewnątrz wewnętrzne ruchy szczeniąt w jej łonie. Należy zwiększyć dawkę żywieniową o 25-50% w zależności od spodziewanej liczby szczeniąt. Karmimy suczkę w ciągu dnia często, ale małymi porcjami.

Organy płodów są już dobrze rozwiniete.

Płody mają wielkość od około 12 cm. 


ciąza Dzień 51

Gruczoły mlekowe  rozwijają się. Możliwe jest w tym czasie sporadyczne, niezamierzone ulewanie kilku kropel pokarmu z sutka. W tym okresie należy zacząć dbać o higienę brzucha. Można przystrzyc furto -w przypadku ras długowłosych. Można przemywać ciepłą wodą gruczoły mlekowe i srom. W przypadku, gdy te zbiegi pielęgnacyje powodują u suczki stres, należy z nich zrezygnować. 


ciąza  Dzień 52

Suczka wyraźnie się zaokrągla. Coraz częściej odpoczywa i zajmuje się sama sobą.

Po ukończeniu 7 tygodnia ciąży, około 50 dnia, można wykonać badanie rentgenowskie. Pozwala ono ustalić liczebność miotu. Dzięki temu w czasie porodu będzie wiadomo czy już wszystkie szczenięta przyszły na świat, a poród dobiegł końca. Badanie rtg nie stanowi żadnego zagrożenia ani dla suki ani dla płodów.


ciąza Dzień 53

Suka odpoczywa i przygotowuje sobie gniazdo do porodu.

Hodowca powinien zacząć przygotowywać się na nadchodzący poród. Należy przygotować suche, czyste ręczniki do wycierania szczeniąt oraz prześcieradła potrzebne do wymiany posłania. Ponadto potrzebne będą nożyczki, gumowe rękawiczki, papierowe ręczniki, tasiemki do oznaczania szczeniąt, notes z długopisem oraz waga do ważenia szczeniąt.


Dzień 54ciąza

Płód w dalszym ciągu rośnie. Rozwiją się płuca.

Suka odpoczywa i przygotowuje się do porodu. U niektórych suk na tydzień przed porodem rozpoczyna się już produkcja mleka. Nie jest to jednoznacznym wskaźnikiem zbliżającego się porodu. Pojawienie się mleka nie daje także pewności, że suka będzie w stanie wykarmić wszystkie szczenięta. Z tego też powodu warto zaopatrzyć się w preparat mlekozastępczy.


ciąza  Dzień 55

Ciało płodu jest już niemal całe porośnięte włosami. Pazury są całkowicie wykształcone. Rozpoczyna się proces pigmentacji skóry. U płodów postępuje wapnienie zębów.

Wielkość płodów wynosi już około 14-15 cm.

Suczka wciąż dużo odpoczywa i przygotowuje się do porodu.


ciąza  Dzień 56

U płodów postępuje wapnienie zębów. Suczka odpoczywa i przygotowuje się do porodu.

Płody reagują już na dotyk. Można wyczuć to podczas delikatnego głaskania brzucha suki.

 


ciąza  Dzień 57

Suczka odpoczywa i wciąż przygotowuje się do porodu. Ruchy szczeniąt stają się bardziej wyraźne.

W tym okresie powinno zapewnić się suce  spokój i możliwość odpoczynku w zacisznym miejscu. Najważniejsze dla rodzącej suki jest bezpieczne, spokojne i dobrze jej znane miejsce. Porodówkę przygotowujemy kilka dni przed porodem.


ciąza  Dzień 58

Gruczoły mlekowe są już niemal przygotowane do karmienia. Po naciśnięciu sutka może pojawić się mleko. Nie należy jednak tego robić specjalnie.

Można zaobserwować zmianę sylwetki u suki. Następuje „zapadnięcie się boków” i jest to związane z przygotowaniem do porodu i rozluźnieniem więzadeł miednicy. Wiele suk w tym okresie zaczyna budować gniazdo poprzez gwałtowne drapanie podłoża, "przekopują posłania". Należy suce na to pozwolić i nie ganić jej za "zepsucie" pięknie przygotowanej przez nas porodówki.


ciąza  Dzień 59

Suka jest już w terminie porodu. Nadszedł czas, gdy właściciel suczki musi być przygotowany, że poród może rozpocząć się w każdej chwili.

Zaleca się rozpoczęcie mierzenia suczce temeratury (mierzymy doodbytniczo). Pomiar powinien odbywać się o stałych porach. Jeśli suczka nie stresuje się zbytnio, należy go wykonywać dwa razy dziennie.

 


ciąza  Dzień 60

Płody obrastają sierścią na nosie, nogach, ogonie i brzuchu.

Długość płodów waha się około 16 cm.

 

 

 


ciąza Dzień 61

Płody obrastają sierścią na nosie, nogach, ogonie i brzuchu.

 

 

 

 


ciąza  Dzień 62

Płody obrastają sierścią na nosie, nogach, ogonie i brzuchu

 

 

 

 


ciąza Dzień 63

Suka przygotowuje się do narodzin szczeniąt. Krótko przed porodem (12-24 godz.) zaczyna odmawiać jedzenia. Jej temperatura ciała obniża się z 38-39°C na 36,5-37,5°C (czyli o 1-2°C).

W tym czasie także dochodzi do upłynnienia czopa śluzowego zamykajacego szyjkę macicy. Ma on wygląd przeźroczystego, ciągącego się śluzu. Objaw ten nie zawsze jest zauważany przez hodowców.

Z dróg rodnych może nastąpić także wyciek w kolorze ciemnozielonym. Świadczy on o tym, że odklejają się łożyska, a co za tym idzie poród się rozpoczął.   


Tesoro MioDzień 64

Suka jest w terminie porodu od 59 do 67 dnia. Najczęściej jednak następuje on około 63 -  64 dnia od pierwszego krycia. Termin porodu może być zależny np. od rasy, od ilości szczeniąt.

Przed porodem progesteron we krwi suki spada. Zachodzące zmiany hormonalne prowadzą do skurczy macicy i stopniowego wydalania płodów. Sam czas porodu także różni się u każdej suki.

Szczenięta po narodzeniu są mokre. Oczy mają zamknięte. Potrafią pełzać w kierunku brodawek sutkowych. Ich wielkość waha się w przedziale od 16 do 22 cm, a waga wynosi od 300 do 600 gramów.

 

 

materiały źródłowe filmy i zdjęcia: 
 National Geographic
http://ciazaupsow.royal-canin.pl
http://www.matyvemaria.cz/pregnancy-en.htm

http://www.rr.sk
zdjęcie hovawartów: Iwona Piątkowiak

opracowała: Iwona Piątkowiak


 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i publikacja bez zgody autora zabronione.