Historia rasy hovawart

Hovawart jest bardzo starą niemiecka rasą psów użytkowych z bardzo młodą tradycją. Jego nazwa pochodzi z dialektu Mittelhochdeutsch i oznacza stróża podwórza (hova - podwórze, wart - stróż). W literaturze średniowiecznej bardzo często spotkać można słowo hovewart używane zazwyczaj jako przeciwieństwo psów gończych i myśliwskich będących własnością szlachty. Psy te używane były jako zwierzęta stróżujące i stanowiły bardzo dużą wartość. Nie wiadomo jednak, czy były one tylko w posiadaniu szlachty, czy również chłopów. Ważną wskazówkę na temat hovawarta znaleźć możemy w wierszu 'Der avantiure krone' napisanego w roku 1215 autorstwa Heinricha z Turlinu, który opowiadając przygody celtyckiego króla Artura (około 500 r.n.e.) opisując ducha leśnego porównywał go z  hovawartem.

miedzioryt hovawarta1

Miedzioryt autorstwa A. Durera (1513), przedstawiający prawdopodobnie
średniowiecznego hovawarta


H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I,

Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl

Od wielu lat nieustannie trwa spór o to, czy hovawart jest starą rasą, czy nową odtworzoną na wzór dawnego szlacheckiego hovawarta. Na świecie miłośników hovawarta można podzielić właśnie na zwolenników teorii przetrwania rasy i na tych którzy traktują go jako nowo powstałą rasę. Niestety odnosi się wrażenie, że hovawart zniknął razem ze starogermańskimi psami podwórzowymi i niemiecką arystokracją. Przez kilka wieków nie było żadnych wzmianek na temat tych psów. Rasa ożyła na nowo dzięki entuzjaście Kurtowi Konigowi. Zwolennicy teorii kontynuacji hodowli czyli ponownego wskrzeszenia hovawarta, twierdzą, że została ona odtworzona z psów, które ów Konig znalazł w odosobnionych farmach na odległych obszarach rolnych Harzu i Schwarzwaldu.

Przeciwnicy teorii wskazują na fakt, że hodowcy użyli do powstania nowej rasy na wzór hovawarta owczarków niemieckich, leonbergerów, nowofundlandów, kuwaszy, landserów, dawnych bernardynów jak również półdzikich afrykańskich psów stepowych. Pierwsze konigowskie hovawarty przyszły na świat przed I Wojną Światową za sprawą jego ojca Bertrama Koniga. Wojna przerwała hodowlę, która ożyła na nowo po ustaniu zawieruchy wojennej.
Rok 1920 można uznać za początek planowej hodowli, którą Konig rozpoczął w okolicy Thale w górach Harzu.

Po II Wojnie Światowej gdzieniegdzie można było spotkać hovawarty, jednak odpowiednio do ówczesnych warunków powstały one w izolacji. Niemcy podzielone były na strefy, a komunikacja publiczna nie działała zbyt dobrze. Z tych powodów niezwykle ciężko było utrzymać łączność pomiędzy hodowcami. Skutkiem tego był fakt, że przy stosunkowo niejednolitym genotypie psów, niejako przymusowo musiały rozwinąć się odmiany lokalne. Mówiono o hodowlach: coburskiej, hamburskiej, oldenburskiej i berlińskiej. W połowie lat 50 próbowano połączyć związki hodowlane, co udało się tylko częściowo. Mimo tego hovawart stał się rasą o utrwalonych cechach.
Hovawart jest świetnym psem użytkowym o wielostronnym zastosowaniu. Odznacza się opanowaniem, przyjaznym usposobieniem i wytrzymałością. Posiada średni temperament, instynkt obronny, skłonność do walki i doskonały zmysł węchu.  Jednocześnie nie wykazuje skłonności do włóczęgostwa i polowania. Wyjątkowo wierny i przywiązany do właściciela potrzebuje rozsądnego prowadzenia, bez stosowania przemocy fizycznej i kar. Jako zwierzę bardzo wrażliwe szybko reaguje na potrzeby właściciela i nauczony bardzo dobrze wykonuje wszystkie polecenia . Te cechy hovawarta czynią go doskonałym psem towarzyszącym, stróżującym, obrończym i tropiącym.

W 1922 r. został zarejestrowany pierwszy miot, a w 1937 r. hovawart został oficjalnie zatwierdzony. Obecnie pies ten jest głównie używany jako pies stróżujący i obronny, ale jest też uznanym psem służbowym, sprawdzającym się w policji czy ratownictwie.